Διατάξεις Προστασίας & Αποζεύξεως
MCB, RCD, AFDD, Επιλεκτικότητα
Επιλογή και συντονισμός διατάξεων προστασίας. Ολική και μερική επιλεκτικότητα. Cascade.
Θέματα που καλύπτονται
- MCB χαρακτηριστικές B (×3-5), C (×5-10), D (×10-20)
- RCD τύποι: AC, A, B, S (χρονοκαθυστερημένος)
- AFDD — τοποθέτηση μετά MCB
- Επιλεκτικότητα: ολική vs μερική
- Cascade — αντιστάθμιση MCCB+MCB
- Απομόνωση κυκλωμάτων
- Ονομαστική διακοπτική ικανότητα Icu
🛠️ Οι Λειτουργίες των Διατάξεων Προστασίας
Ο πίνακας μιας εγκατάστασης φιλοξενεί διατάξεις που επιτελούν διακριτές λειτουργίες. Συχνά μία συσκευή συνδυάζει περισσότερες.
- ▸Προστασία υπερφόρτισης — ρεύμα λίγο πάνω από το ονομαστικό, για παρατεταμένο χρόνο
- ▸Προστασία βραχυκυκλώματος — πολύ μεγάλο ρεύμα, ακαριαία αποζεύξη
- ▸Προστασία διαρροής — ρεύμα προς γη (ΔΔΡ)
- ▸Αποζεύξη — διακοπή υπό φορτίο για χειρισμό
- ▸Απομόνωση — ασφαλής αποσύνδεση για συντήρηση, με ορατή/βεβαιωμένη θέση OFF
🔌 Αυτόματοι Διακόπτες (MCB) — Χαρακτηριστικές
Ο αυτόματος διακόπτης (MCB) συνδυάζει θερμικό στοιχείο (υπερφόρτιση) και μαγνητικό στοιχείο (βραχυκύκλωμα). Η «χαρακτηριστική» καθορίζει σε πόσες φορές του ονομαστικού In ενεργοποιείται ακαριαία το μαγνητικό.
| Χαρακτηριστική | Ακαριαία αποζεύξη | Τυπική εφαρμογή |
|---|---|---|
| B | 3–5 × In | Ωμικά φορτία, φωτισμός, ρευματοδότες κατοικιών |
| C | 5–10 × In | Μικτά φορτία, μικροί κινητήρες, οικιακά |
| D | 10–20 × In | Κινητήρες & μετασχηματιστές με υψηλό ρεύμα εκκίνησης |
⚡ Διακοπτική Ικανότητα (Icu / Icn)
Είναι το μέγιστο ρεύμα βραχυκυκλώματος που μπορεί να διακόψει με ασφάλεια ο διακόπτης. Πρέπει να είναι μεγαλύτερη ή ίση του αναμενόμενου ρεύματος βραχυκυκλώματος Ik στο σημείο εγκατάστασης — αλλιώς ο διακόπτης μπορεί να καταστραφεί αντί να προστατεύσει.
Τυπικές τιμές οικιακών MCB: 4,5 / 6 / 10 kA. Σε πίνακες κοντά σε μετασχηματιστή απαιτούνται υψηλότερες. Έλεγχος με τον calculator MCB Selector.
📡 Διατάξεις Διαφορικού Ρεύματος (ΔΔΡ/RCD)
Το ΔΔΡ συγκρίνει το ρεύμα που μπαίνει με αυτό που επιστρέφει· η διαφορά είναι ρεύμα διαρροής. Ο τύπος επιλέγεται ανάλογα με τη μορφή του ρεύματος διαρροής που μπορεί να εμφανίσει το φορτίο.
| Τύπος | Ανιχνεύει | Τυπική χρήση |
|---|---|---|
| AC | Ημιτονικά εναλλασσόμενα ρεύματα | Καθαρά ωμικά φορτία |
| A | Ημιτονικά + παλλόμενα DC | Οικιακά με ηλεκτρονικά (το ελάχιστο σήμερα) |
| F | Ενισχυμένος A — μονοφασικοί inverter | Πλυντήρια, κλιματιστικά inverter |
| B | Επιπλέον ομαλά DC ρεύματα | Φορτιστές EV, τριφασικοί inverter, Φ-Β |
| S (χρονοκαθυστερημένο) | Όπως A/AC, με καθυστέρηση | Ανάντη, για επιλεκτικότητα |
🪜 Επιλεκτικότητα (Selectivity)
Όταν συμβεί σφάλμα, πρέπει να αποζευχθεί μόνο η διάταξη ακριβώς ανάντη του σφάλματος — όχι ολόκληρος ο πίνακας. Αυτό λέγεται επιλεκτικότητα και πετυχαίνεται με κλιμάκωση ονομαστικών τιμών και χρόνων.
- ▸Ολική επιλεκτικότητα: η ανάντη διάταξη δεν αποζεύγεται για κανένα ρεύμα σφάλματος κατάντη
- ▸Μερική επιλεκτικότητα: ισχύει έως ένα όριο ρεύματος
- ▸Στα ΔΔΡ: ανάντη τύπος S (χρονοκαθυστερημένο), κατάντη στιγμιαία
🔓 Αποζεύξη & Απομόνωση
Κάθε κύκλωμα πρέπει να μπορεί να απομονωθεί για συντήρηση. Η διάταξη απομόνωσης πρέπει να εξασφαλίζει βεβαιωμένη θέση OFF (ορατή επαφή ή αξιόπιστη ένδειξη) ώστε ο τεχνικός να εργάζεται με ασφάλεια.